PRESSE, TURQUIE
Milliyet
Édition Culture. Juillet 2002
KÜLTÜR & SANAT By MELIS ÖZKAN & AVNIYE TANSUG "Heykel yinelenen tutkulardan dogar" Heykeltiras Alain Valtat, 15 Temmuz - 15 Agustos tarihleri arasinda Gümüslük Akademisi'nde "Demir Adam" baslikli bir atölye çalismasi yönetecek. Valtat, heykeli ve atölyesini anlatti. By MELIS ÖZKAN Fotografla kurulan yakin iliski, "dünyanin hassas bölgeleri"ndeki çalismalar, gazetecilik, serigrafi, politik açidan "sakincali" tavirlar... Bu kadar farkli egilimden sonra sizi heykele yönelten ne oldu? Ya da heykel kendine özgü incelikleri için sözcü olarak neden beni seçti? Bu soruya yanit verilebilecegini sanmiyorum dogrusu, yine de bu karari kendi kendimize vermedigimize eminim. Matisse de bizim sanati seçmedigimizi, onun bize kendini zorla kabul ettirdigini söylememis miydi! Heykel, her zaman yinelenen tutkulardan dogar. Bizi asan bir seylerin arayisidir bu, rüyalarimiz da, genelde unutulan esinlenmelerdir aslinda. Heykelin formuna gelince, bana göre soyutlama derin bir inançtan dogar. Heykel bellektir, evrenselligin senfonilerinden biridir. Siz güzeli yaratmak için yola çiktiginizi söylüyorsunuz. Temel malzeme olarak demiri kullaniyorsunuz. Neden bu malzemeyi seçtiniz? Demir bence çagdas heykelin en mükemmel malzemesi. Insan düsüncesinin hâlâ prehistorik çagda oldugunu düsünüyorum, bu nedenle de yirmi yildir "Demir Çagi" heykelleri üzerine çalisiyorum. Heykeltirasin isi, insanlarin imgeleminde animsama yaratmaktir, tüm sanatçilar da bu nedenle yasadiklari toplumun taniklaridir ayni zamanda. Heykel de bu rolden kurtaramaz kendini. Bu bakisi dönüstürmenin çok önemli oldugunu saniyorum. Unutmayin ki demir yer kabugunun yüzde besini temsil ediyor. Astrofizikçilerin dünyasi için demir, en tanidik malzeme. Onlara göre evrenin çekirdegi, eriyen demir... Demiri bir meydan okuma araci olarak okumak da mümkün. Yaratim sirasinda onun yol açtigi sorunlarla basa çikmak da isinizin bir parçasi haline geliyor olmali... Bazilari ellerini kullanmayi sevdikleri için heykeltiras olur, su ya da bu malzemeye karsi bir egilimleri vardir. Iste ben onlardanim. Ama bu yetmez, özel bir duyarliliga sahip olmak gerekir, ben demirle kendimi çok iyi ifade edebildigimi düsünüyorum. Bu malzemeyi islerken ortaya çikan sorunlarla bas etmeye çalismanin çok ilginç olacagina inaniyorum. Kütle, hacim; isikla form ya da boslukla hacim arasindaki iliski, formlari ve yapiyi anlayabilmek için daha da ileri gidebilmenin yollarini aramak, bu yolla uzaysal gerçekligi az çok anlayabilmek; iste benim heykelle ilgili meselelerim bunlar asagi yukari. Bodrum ve Gümüslük Akademisi? "Tapinak Tacirleri" Bodrum'a da ihanet etti! Ama yillar önce bir film çekimi için gittigimde, Halikarnas Balikçisi'yla tanisma olanagi bulmustum, nehirleri canlandiran balikçiyla... Ona hayranlik duymustum. Tanrilarin hep denizin kiyisinda oldugu yerdi benim için Bodrum. Gümüslük'te Latife Tekin, Ahmet Filmer ve arkadaslarinin kurdugu bu vakfin Türkiye için çok önemli oldugunu düsünüyorum. Bence bu güçle çok daha genis bir olusumun ortaya çikmasi ve isinlarini yayarak hizla sinirlari kaldirmasi gerekiyor Lyon Gari'nda 22 Eylül'e dek sürecek olan serginizi anlatir misiniz? Bu sergi gerçekten de çok önemli, çünkü ilk defa çagdas soyut bir heykel böylesine genis bir seyirci kitlesine sunuluyor. Böyle bir is ilk kez bir tren garinda, üstelik Paris'in en önemli garinda gerçeklesiyor. Bu, müritlere, "Bakmak yerine görmeyi ögrenin," demenin bir yolu. Brancusi ne demisti: "Benim heykellerime onlari görene dek bakin". Alain Valtat'nin atölyesi hakkinda ayrintili bilgi için: http://www.gumuslukakademisi.org/, Tel: (0252) 394 38 34 ************************* Web'de kültür sanat Karabuda, Tekin ve Gümüslük Akademisi By AVNIYE TANSUG Geçen hafta, yakin geçmisin ünlü yönetmenleri Günes ve Barbro Karabuda ile Çesme'de, sonra da Latife Tekin ile Gümüslük Akademisi'nde bir araya geldik. Günes Karabuda'nin Iletisim Yayinlari'nin yayimladigi "Uzaklarin Ötesinde" (1) ile Yapi Kredi Yayinlari'ndan çikan "Indim Zaman Bahçesine" ve "Zaman Bahçesinden Portreler"e (2) eklenecek üçüncü kitabi yolda. Karabuda, bir taraftan da, aslen bir Avusturyali olan Bonneval Kontu ya da Humbaraci Ahmet Pasa'nin yasamöyküsü çerçevesinde Osmanli - Avrupa iliskilerine isik tutacak bir "drama" çekmeye hazirlaniyor. Senaryosu biten projenin simdilik tek eksigi "fon". Bu film, Türkiye - AB iliskileri açisindan islevsel bir kültürel yatirim da olacak, destek verebilecek kurumlara duyurulur! Ahmet Filmer'in Gümüslük sirtlarinda 15 dönüm araziyi vakfederek baslattigi, Garanti Bankasi'nin destek verdigi, Latife Tekin'in "tas üstüne tas koyarak" canlandirdigi Gümüslük Akademisi'ne (3) yapilan yatirimin, dünya kültür - sanatiyla kurulan somut iliskilerle katlanarak gelistigi gibi tipki... "Sanat, Kültür, Ekoloji ve Bilimsel Arastirma Merkezi Vakfi" Gümüslük Akademisi'nde, hazirandan itibaren, farkli disiplinlerde çalisan pek çok sanatçiyi biraraya getiren atölye çalismalari yapilmaya baslamis. Biz oradayken, "Demir Adam" diye taninan Fransiz heykeltras Alain Valtat (4) geldi. 18 Agustos'a kadar sürecek bir heykel atölye çalismasi yapacak olan ve "Benim heykelim modern dünyamizin tamamlayici bir parçasi, insan yapisi ise, düzene ve kaosa bir övgüdür. Heykelim harekete, sürekli yenilenmeye, görkeme ve yeni potansiyel arayislarina, sadece bakmak yerine yeni görme yollari bulma basarisina bir övgüdür," diyen Valtat'in kendi web sitesinde de (5) bu dediklerini somutlayan bolca malzeme var... Bu yazin önemli etkinliklerden biri de "Anadolu Edebiyat Dergileri Forumu" olmus. Anadolu'da yayimlanmakta olan edebiyat dergilerinin çalisanlarini biraraya getiren forumda, akademisyenlerle birlikte dergicilerin sorunlari tartisilmis. Latife Tekin'in, "Agirlikli olarak yoksullukla edebiyat arasindaki iliski tartisildi," diye özetledigi toplantiya, T.C Is Bankasi, Friedrich Ebert Vakfi, Açik Toplum Enstitüsü ve Diyarbakir Kültür Merkezi katkida bulunmuslar. Akademi'nin web sitesinde bu ilginç iletisimin özet notlari mevcut... Latife Tekin, temmuz ve agustos içinde gerçeklesecek diger projelerden de söz etti. New York'tan gelecek çagdas sanatçilarla yapilacak "Dijital Sanat Atölyeleri", Dijital Tasarim, Internet Sanati, Elektronik Müzik, Interaktif Sanat ve Digital Video atölyelerinden olusuyor. Ayrica bu atölyelere malzeme saglamasi bakimindan, bir de "Sualtinda Fotograf ve Video" atölyesi var. Bu program antik Myndos kentinde tüpsüz dalis çalismalarini da içeriyor. Agustos ayi ortalarinda Ayla Algan'in bas rolünü oynadigi, Paul Bargetto'nun yönetecegi "Hekabe" oyunu ile Finlandiya'dan gelecek Eri Dans Tiyatrosu'nun "Ritüel" adli bir gösterisi olacak. 4 Agustos'ta ise Yayli Çalgilar Kuarteti, Gümüslük Akademisi amfitiyatrosunda klasik ve çagdas programiyla bir konser verecek... Bu tarihlerde yolu Gümüslük'e düseceklere ne mutlu... Adresler: 5 http://www.alainvaltatsculpture.com/ tansug@webdekultursanat.com
THE GUMUSLUK ACADEMY
Cultural Foundation for the Arts and Center for Scientific Research